«Το παιδί μου τρώει μόνο μακαρόνια, πατάτες και ψωμί.»

«Δεν δοκιμάζει τίποτα καινούργιο.»

«Κάθε γεύμα καταλήγει σε κλάματα και ένταση.»

Αν έχετε πει ή σκεφτεί κάποια από τα παραπάνω, δεν είστε μόνοι. Η επιλεκτική σίτιση είναι ένα από τα πιο συχνά θέματα που απασχολούν τους γονείς και μπορεί να προκαλέσει άγχος, απογοήτευση και πολλές συγκρούσεις μέσα στην οικογένεια.

Είναι φυσιολογικό;

Πολλά παιδιά, ιδιαίτερα μεταξύ 2 και 6 ετών, περνούν μια περίοδο κατά την οποία γίνονται πιο επιλεκτικά με το φαγητό τους. Αυτό αποτελεί συχνά ένα φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξης.

Όταν όμως το παιδί τρώει μόνο λίγες συγκεκριμένες τροφές, αρνείται επίμονα να δοκιμάσει οτιδήποτε νέο και η κατάσταση παραμένει ίδια για μήνες ή και χρόνια, τότε ίσως χρειάζεται περισσότερη διερεύνηση.

Πώς καταλαβαίνω ότι η επιλεκτικότητα είναι έντονη;

Ένα παιδί μπορεί:

• Να τρώει πάντα τα ίδια 10–20 φαγητά.
• Να απορρίπτει ολόκληρες ομάδες τροφίμων, όπως φρούτα ή λαχανικά.
• Να αρνείται τροφές λόγω της υφής, της μυρωδιάς ή του χρώματός τους.
• Να δυσκολεύεται να καθίσει στο τραπέζι ή να αγχώνεται όταν βλέπει ένα νέο φαγητό.
• Να προτιμά συγκεκριμένες μάρκες ή ακόμα και συγκεκριμένο τρόπο σερβιρίσματος.

Αυτές οι δυσκολίες δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι το παιδί είναι «κακομαθημένο» ή ότι οι γονείς κάνουν κάτι λάθος.

Γιατί συμβαίνει;

Κάθε παιδί είναι διαφορετικό. Πίσω από την επιλεκτική σίτιση μπορεί να κρύβονται:

• αυξημένη αισθητηριακή ευαισθησία,
• δυσκολίες στη μάσηση ή στις δεξιότητες σίτισης,
• προηγούμενες δυσάρεστες εμπειρίες με το φαγητό,
• γαστρεντερικές ενοχλήσεις,
• ή κάποια νευροαναπτυξιακή δυσκολία.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να βλέπουμε κάθε παιδί συνολικά και όχι μόνο τη συμπεριφορά του στο τραπέζι.

Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι;

Μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά:

• Διατηρήστε σταθερές ώρες γευμάτων.
• Τρώτε όλοι μαζί όταν είναι δυνατόν.
• Προσφέρετε νέες τροφές χωρίς πίεση και χωρίς να περιμένετε ότι το παιδί θα τις φάει αμέσως.
• Επιτρέψτε του να αγγίξει, να μυρίσει ή να παίξει με το φαγητό πριν το δοκιμάσει.
• Επιβραβεύστε κάθε μικρό βήμα προόδου.
• Αποφύγετε φράσεις όπως «φάε άλλη μία μπουκιά» ή «αν δεν φας, δεν θα…», καθώς συνήθως αυξάνουν το άγχος και κάνουν την κατάσταση πιο δύσκολη.

Η γνωριμία με μια νέα τροφή μπορεί να χρειαστεί πολλές επαναλαμβανόμενες, θετικές επαφές μέχρι να γίνει αποδεκτή.

Πότε χρειάζεται βοήθεια;

Απευθυνθείτε σε ειδικό όταν:

• το παιδί τρώει πολύ περιορισμένο αριθμό τροφών,
• δυσκολεύεται στη μάσηση ή στην κατάποση,
• δεν αναπτύσσεται όπως αναμένεται,
• τα γεύματα έχουν γίνει πηγή καθημερινού άγχους για όλη την οικογένεια,
• ή η επιλεκτικότητα επηρεάζει την κοινωνική ζωή του παιδιού.

Η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να προλάβει μεγαλύτερες δυσκολίες στο μέλλον.

Μην ξεχνάτε…

Κάθε παιδί μπορεί να μάθει να διευρύνει σταδιακά το διατροφικό του ρεπερτόριο, αρκεί να του δοθεί ο σωστός χρόνος, η κατάλληλη υποστήριξη και ένα περιβάλλον χωρίς πίεση.

Ως γονείς, δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις. Χρειάζεται όμως να γνωρίζετε ότι υπάρχει βοήθεια και ότι με τη σωστή καθοδήγηση η ώρα του φαγητού μπορεί να γίνει ξανά μια ευχάριστη οικογενειακή στιγμή.

Νικολέτα Φρούντα

Λογοθεραπεύτρια, ΜΑ